Adolygu Disgrifiadau Archifol

Roedd gwaith Adolygu Disgrifiadau Archifol yn rhan o Gynllun Gweithredu Gwrth-hiliol a ariannwyd gan Lywodraeth Cymru, a oedd wedi’i anelu at gefnogi sefydliadau diwylliannol i edrych ar ffyrdd y gallent gael effaith gadarnhaol yn y maes hwn.

Gan ddefnyddio prosiect llwyfan brofi a ddatblygwyd rhwng Llyfrgell Brotherton Prifysgol Leeds a’r Archifau Cenedlaethol, roedd y prosiect yng Nghymru yn gweithio gyda nifer o bartneriaid ar draws llywodraeth leol ac addysg uwch i gymharu disgrifiadau catalog archifol gyda rhestr gytûn o dermau sarhaus a rhagfarnllyd. Roedd y termau hynny’n ymdrin ag ystod o ffactorau megis iaith hiliol, misogynaidd ac ableddol.  Trwy gynnal y gwaith hwn ar draws nifer o wasanaethau archifol, gobeithiwyd y byddai’r ymchwil yn meithrin trafodaeth a chydnabyddiaeth bod cydweithio yn gwasanaethu’r gwasanaeth archifau a buddion defnyddwyr gwasanaeth.  Wrth rannu’r fethodoleg a’r canlyniadau, gobeithir y bydd gwasanaethau eraill yn cynnal eu hadolygiad eu hunain o’r iaith o fewn y cymhorthion canfyddiadau.

Mae’r prosiect wedi dangos gwerth cydweithio a chydlynu gyda gwasanaethau archifau eraill ar draws Cymru i adolygu canfyddiadau o’r ymchwil. Bydd mabwysiadu dulliau tebyg i fynd i’r afael â mater terminoleg sarhaus o fudd i’r holl ddefnyddwyr gwasanaeth.

Mae mwy o waith i’w wneud, a bydd Cyngor Archifau a Chofnodion Cymru yn gweithio gydag aelodau i edrych ar ffyrdd y gellir datblygu’r gwaith hwn a’i ehangu.

Am ragor o fanylion ar y prosiect hwn, cysylltwch â Vicky Jones: vicky.jones@llgc.org.uk